Η χρήση των social media είναι σήμερα αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των εφήβων και, από μόνη της, δεν αποτελεί απαραίτητα πρόβλημα. Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο τρόπος και η ένταση της χρήσης αρχίζουν να επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργία, τη συναισθηματική κατάσταση και τη συμπεριφορά του εφήβου.
Το σημαντικό για τους γονείς δεν είναι η απαγόρευση, αλλά η έγκαιρη αναγνώριση των ενδείξεων που δείχνουν ότι η χρήση έχει αρχίσει να γίνεται επιβαρυντική για το παιδί τους.
Πώς μπορώ να καταλάβω αν το παιδί μου επηρεάζεται αρνητικά από τα social media;
- Συναισθηματική κατάσταση
- έντονη νευρικότητα όταν δεν έχει το κινητό του
- απότομες αλλαγές στη διάθεση μετά τη χρήση social media
- υπερβολική σημασία που δίνει σε likes, σχόλια ή απαντήσεις
- σύγκριση του εαυτού του με άλλους με τρόπο που τον επηρεάζει αρνητικά
- Αλλαγές στη συμπεριφορά
- συνεχής έλεγχος κινητού χωρίς συγκεκριμένο λόγο
- δυσκολία να ξεκολλήσει από την οθόνη
- παραμέληση δραστηριοτήτων που πριν το ενδιέφεραν
- χρήση social media κρυφά ή σε ακατάλληλες στιγμές (π.χ. αργά τη νύχτα)
- εκνευρισμός όταν υπάρχει περιορισμός στη χρήση
- Κοινωνικά σημάδια
- προτιμά συχνά την online επικοινωνία από την προσωπική επαφή
- αποσύρεται από οικογενειακές δραστηριότητες
- αυξημένες συγκρούσεις στο σπίτι γύρω από τη χρήση κινητού
- επηρεάζεται έντονα από online σχέσεις ή σχόλια
- Σχολική επίδοση
- δυσκολία συγκέντρωσης στο διάβασμα
- μείωση σχολικής απόδοσης
- αδυναμία ολοκλήρωσης εργασιών
- χρήση κινητού κατά τη μελέτη
- κόπωση λόγω μειωμένου ή διαταραγμένου ύπνου
Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι οι παραπάνω ενδείξεις δεν αποτελούν απο μόνες τους σημάδια ότι υπάρχει πρόβλημα ή εξάρτηση. Χρειάζεται να λαμβάνονται υπόψη συνολικά, με βάση τη συχνότητα, την ένταση και τη γενικότερη λειτουργικότητα του εφήβου.
Στόχος δεν είναι να περιορίσουμε ή να μην χρησιμοποιούμε την τεχνολογία, αλλά να κατανοήσουμε τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζει την καθημερινή λειτουργικότητα του εφήβου. Η έγκαιρη αναγνώριση των ενδείξεων μπορεί να βοηθήσει τους γονείς να παρέμβουν υποστηρικτικά και όχι τιμωρητικά.
Βιβλιογραφία
Odgers, C. L., & Jensen, M. R. (2020). Adolescent mental health in the digital age. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 61(3), 336–348. https://doi.org/10.1111/jcpp.13190
Van den Eijnden, R. J. J. M., Lemmens, J. S., & Valkenburg, P. M. (2016). The Social Media Disorder Scale. Computers in Human Behavior, 61, 478–487. https://doi.org/10.1016/j.chb.2016.03.038